Ngày 10/10/2025, Chính phủ chính thức ban hành Nghị quyết 68/NQ-CP, mang đến một thay đổi quan trọng về chính sách thuế đối với Hộ kinh doanh (HKD). Điểm nổi bật nhất của Nghị quyết này là việc bãi bỏ hoàn toàn hình thức thuế khoán, thay vào đó là chuyển sang nộp thuế theo tỷ lệ trên doanh thu. Đây là một bước tiến lớn nhằm hiện đại hóa công tác quản lý thuế, tạo sự công bằng và khuyến khích sự minh bạch trong hoạt động kinh doanh.
Thuế khoán là gì? Vì sao lại bỏ?
Trước đây, thuế khoán là một phương pháp tính thuế đơn giản được áp dụng phổ biến cho các HKD. Cơ quan thuế sẽ dựa trên quy mô, ngành nghề và khu vực kinh doanh để “khoán” một mức doanh thu và số thuế phải nộp cố định hàng tháng, không phụ thuộc vào doanh thu thực tế.
Mặc dù có ưu điểm là đơn giản và dễ thực hiện, phương pháp này cũng bộc lộ nhiều hạn chế:
- Thiếu công bằng: Một số HKD có doanh thu cao nhưng vẫn nộp thuế bằng với những hộ có doanh thu thấp, dẫn đến sự thiếu công bằng.
- Không khuyến khích phát triển: Việc nộp thuế cố định có thể làm giảm động lực phát triển kinh doanh, bởi dù tăng doanh thu cũng không được lợi về thuế.
- Khó quản lý: Cơ quan thuế gặp khó khăn trong việc nắm bắt doanh thu thực tế của các HKD, gây thất thoát ngân sách.
Vì những lý do trên, Nghị quyết 68/NQ-CP ra đời, chấm dứt hình thức thuế khoán, đưa ra một phương pháp tính thuế mới minh bạch và công bằng hơn.
Từ thuế khoán đến thuế tỷ lệ: Hộ kinh doanh cần biết gì?
Theo Nghị quyết 68, từ ngày 01/01/2026, các HKD sẽ chính thức áp dụng phương pháp nộp thuế theo tỷ lệ trên doanh thu thực tế phát sinh trong tháng/quý. Tức là:
- Doanh thu càng cao, thuế nộp càng nhiều. Ngược lại, nếu doanh thu thấp, số thuế phải nộp cũng sẽ giảm.
- Bỏ sổ sách kế toán phức tạp: Dù chuyển sang phương pháp mới, các HKD không phải lo lắng về việc phải làm sổ sách kế toán phức tạp như doanh nghiệp. Cơ quan thuế vẫn sẽ dựa vào các hóa đơn, chứng từ và kê khai của hộ kinh doanh để xác định doanh thu.
- Chủ động kê khai và nộp thuế: Các HKD sẽ có trách nhiệm chủ động kê khai doanh thu định kỳ. Việc này giúp chủ động hơn trong việc quản lý tài chính và minh bạch với cơ quan thuế.
Lợi ích mà Nghị quyết 68 mang lại cho Hộ kinh doanh
Việc chuyển đổi sang phương thức nộp thuế mới không chỉ là thay đổi về chính sách mà còn mang lại nhiều lợi ích thiết thực cho chính các HKD:
- Công bằng và minh bạch hơn: Nộp thuế theo đúng doanh thu thực tế giúp tạo môi trường kinh doanh công bằng, lành mạnh.
- Khuyến khích phát triển: Khi doanh thu tăng, số thuế nộp cũng tăng nhưng tỷ lệ không đổi. Điều này tạo động lực để các HKD mở rộng quy mô, phát triển kinh doanh mà không lo bị áp mức thuế khoán cố định.
- Được hưởng lợi từ các chính sách ưu đãi: Khi quản lý thuế minh bạch hơn, các HKD sẽ dễ dàng tiếp cận các chính sách hỗ trợ từ Nhà nước, các gói vay vốn ưu đãi từ ngân hàng…
- Nâng cao uy tín: Việc tuân thủ và kê khai thuế đầy đủ giúp nâng cao uy tín của HKD trên thị trường, tạo sự tin tưởng cho khách hàng và đối tác.
Hộ kinh doanh cần làm gì để thích ứng với thay đổi mới?
Để quá trình chuyển đổi diễn ra suôn sẻ, các HKD cần chủ động tìm hiểu và thực hiện các bước sau:
- Tìm hiểu kỹ về tỷ lệ thuế: Nắm rõ tỷ lệ thuế áp dụng cho ngành nghề kinh doanh của mình.
- Lưu trữ đầy đủ hóa đơn, chứng từ: Hãy bắt đầu thói quen lưu trữ cẩn thận các hóa đơn mua vào, bán ra để làm căn cứ kê khai doanh thu chính xác.
- Cập nhật kiến thức: Tham gia các buổi tập huấn, hội thảo do cơ quan thuế tổ chức để được hướng dẫn chi tiết về cách kê khai, nộp thuế mới.
- Sử dụng phần mềm hỗ trợ: Cân nhắc sử dụng các phần mềm kế toán đơn giản hoặc các ứng dụng hỗ trợ quản lý doanh thu, giúp việc kê khai thuế trở nên dễ dàng và chính xác hơn.
Nghị quyết 68 là một cột mốc quan trọng, đánh dấu sự thay đổi tích cực trong chính sách thuế của Việt Nam. Đây không chỉ là trách nhiệm mà còn là cơ hội để các HKD phát triển bền vững, minh bạch và chuyên nghiệp hơn.
